گـروه تئـاتـر ســــوال ؟

 امیررضا جلالی

"فقط نهایت جهل یا نهایت هوشمندی می تواند در مقابل تغییر مقاومت کند." سقراط

اکنون در زمانه ای به سر می بریم که قدرت ها،هر لحظه به فراخور جغرافیای فرهنگی و سیاسی خود،دائما در تکاپوی حفظ ساختار و ارزش هایشان با استفاده  از هر ابزاری هستند.این ابزار در گذشته و حال بی وقفه منویات حاکمیت را تبلیغ میکرده و می کند.یکی از مهمترین و پرقدرت ترین این ابزارها،رسانه "media" و به خصوص تلویزیون (منظور شبکه های تصویری ) است که در جوامع مختلف به عنوان یکی از بازوان حرکتی و جنبشی دولت ها مورد استفاده قرار گرفته است.در کشور ما نیز از بدو ورود این فن آوری،حاکمیت وقت فارغ از اینکه مردم چه طرز فکری دارند ،به دنبال تصویر کردن التزامات و امریات خود بود و به عنوان یک کاتالیزور اطلاعاتی جامعه ی روزگار خود را رصد می کرد.جامعه ای سنتی که مردمانش اغلب قشر مذهبی را تشکیل می دادند و پایبند به اصول شرع و موازین اسلامی بودند،حالا با پدیده ای روبه رو شده اند که دنیایی جدید و بی مرز را برایشان ترسیم می کرد.بعد از انقللاب سال  57  که رسانه در به وجود آمدن و استحکامش  نقش پررنگی داشت،قضیه به شکلی دیگر نمودار شد.قوانین و رویکردهای مذهبی در تلاش برای ادغام  با نوآوری های مدرن،تلویزیون را به سمت اسلامیزه شدن برد.از همان زمان به بعد ،چه در سال های جنگ،چه در زمان سازندگی چه اصلاحات و چه اکنون،شاهد تصمیم گیری های آزمون و خطا در این رسانه بودیم که دیگر تحت نظارت سازمان "صداوسیما" قرار گرفته بود.در سال های اخیر و به خصوص بعد از اتفاقات سال 1388،این رسانه بیشتر به سمت خطا رفته است تا آزمون!یکی از مهمترین مولفه های مورد بحث،نوع ساختن سریال ها و فیلم های تلویزیونی است که به طور فراوان و پی در پی در تمام کانال های تلویزیونی،ساخته می شود و مهمتر آنکه بعضا ،برخی از این سریال ها مورد انتقاد خود مسئولین صداوسیما هم قرار می گیرد.نمونه ی آخرش همین یک ماه گذشته بود که به دستور معاون سیما سه سریال،که در اواسط قسمت های پخش قرار داشت، به صورت همزمان از کنداکتور سیما خارج شد و علت "تلخی و غمزدگی و آموزه های غلت برای جوانان و خانواده ها"عنوان گردید. بعد از مدتی به یکباره و باز هم به صورت همزمان،این بار دو سریال طنز به روی آنتن رفت که کاملا مغایر با فضا و ژانر کارهای پخش شده ی پیشین بود.یکی سریال "نقطه سر خط" به کارگردانی سعید آقاخانی و دیگری"خانه ی اجاره ای" به کارگردانی رامین ناصر نصیر . حال به این دو،کمدی آیتمی "خنده بازار" کاری از فرید شب خیز را هم اضافه کنید که سری جدیدش به تازگی شروع شد که در بعضی از قسمت ها شاهد گذشتن از خط قرمزها و مدیوم همیشگی صدا وسیما هستیم .همه ی این ها تنها یک پیام دارد و آن هم رویکردی کاملا متفاوت و پوست انداخته شده از جانب مدیران سیماست که یک مرتبه از فضای غم و اندوه و سیاه گذشته به این فضای هجوآمیز ورود می کنند.که البته امیدواریم این تغییر فضا و ساختار اجرایی، صرفا به جهت ایام انتخابات نباشد.

اما مولفه ی مهم دیگر،برنامه های متعدد گفتگو محور (Talk Show)  است که شب و روز بی امان از تمام شبکه های تلویزیونی در حال پخش است و فارغ از این که این برنامه ها بیننده ای هم دارد یا خیر باید گفت که این کار به نوعی توهین به فهم و شعور مخاطب است.در روزگاری که مردم مهمترین دغدغه اشان ،خرید گوشت و مرغ و گران شدن بنزین و تهیه کردن مایحتاج شب عید است(البته اگر بشود تهیه کرد)،صداوسیما انگار کوچکترین توجهی به این مسائل ندارد و منحصرا ملت را به سمتی دیگر سوق می دهد.صداوسیما که عنوان سنگین و پر طمطراق "رسانه ملی" را به دوش می کشد ناگزیر است که مخاطب را از جهت سرگرم سازی و تولیدات ارزشی و هویتی،سیراب کند که این حرکت به خودی خود باعث جاذبه مردم می شود و در نهایت به سود حاکمیت است.

چاپ شده در "هفته نامه "ستاره صبح" در تاریخ 6/اسفند/1390

پایان

 سینمای این روزها

سی امین جشنواره فیلم فجر با تغییراتی کوچک و بزرگ از راه رسید و بار دیگر این رویداد بزرگ سینمایی ، محفلی شد برای ارزیابی و رقابت خانواده بزرگ سینما. آنچه که در جشنواره امسال نمود بیشتری دارد افزایش تعداد فیلم ها در بخش مسابقه است که می توان علت آن را در 2 چیز دانست.اول آنکه معاونت سینمایی در پی تصمیمات اخیر خود مبنی بر انحلال خانه سینما و به تبع آن از دست دادن اعتباری که سالها برای به دست آمدنش خون دل ها خورده شده بود،دنبال راه حلی برای به دست آوردن جایگاه خود،دست به افزایش تعداد  فیلم ها زده است. دوما غیبت کارگردانان صاحب سبک و بعضا جریان ساز نسل اول و تا حدودی نسل دوم شاید دارد به یک رویه در سینمای ما  تبدیل می شود.حضور بزرگانی چون فرهادی،بیضایی،حاتمی کیا،تقوایی،کیمیایی،مجیدی،فرمان آرا،کمال تبریزی،رخشان بنی اعتماد،سجادی،تهمینه میلانی و ... به هر فستیوالی تشخص و اعتبار می بخشد. معاونت سینمایی وزارت فرهنگ به دنبال آن است که  این خلا بزرگ را با بیشتر کردن انواع فیلم ها و حتی به قول خودشان "تنوع سلایق"  پر کند. البته ناگفته نماند که تولد نسلی آرمان خواه و خوش فکر با سطح اندیشه ی بالا در عرصه ی فیلم سازی،خود نوید بخش آینده ای روشن است اما سینمایی که از تجربه و پختگی خالی شود و صرفا هوای "پوست انداختن" داشته باشد آن هم از نوع بازدارنده، قدرت بازآفرینی و استمرار نخواهد داشت.شاید تلفیق معیاریِ این دو،بر پیشرفت و محق بودن آن بیفزاید.

آیا کیفیت فیلم ها و تنوع سلایق توانسته است  انتظارات  را بر آورده سازد؟ آنچه که از کلیت جشنواره تا این روزاز بازخورد مخاطبین فیلم ها  مشاهده شده است "ناراضی بودنشان" است.به جز یکی دو فیلم که آن هم در قیاس با جشنواره های گذشته در سطح پایینی قرار دارند،مابقی فیلم ها نوید روزهای خوشی برای سینمای ایران را نمی دهند. اگر در دوره های قبل، از  جشنواره ای به عنوان  "سامان یافته" و "ارزشمند"  یاد می شد نه به این دلیل که برگزار کنندگان و مجریانش معلول  آن بوده اند،بلکه این فیلم ها و شاهکارهای صاحبان و مجموع عوامل هر فیلم بوده است که بعضا باعث ماندگاری فلان جشنواره گردیده است.

شاید این نارضایتی مخاطبین جشنواره امسال اعم از منتقدین و قشر سینمادوست نشات گرفته از بی سروسامانی شخصیت های حاضر در آثار است.آدم هایی که انگار دغدغه شان ،با دغدغه مردم بیرون از فیلم و دنیای واقعی فرق دارد! درست است که سینما قرار نیست گره از کار مشکلات جامعه باز کند و حل کننده معضلات ریز و درشت باشد.سینما جاییست که صرفا آلام و دردهای یک اجتماع را وارسی می کند.تحلیل می کند اما جواب نمی دهد.منتقد است و برای انتقاد کردن نیاز به ابزارهایی دارد. مهمترین ابزار،نگاه باز و منعطف مدیران دولتی و غیر دولتیست که ارمغانش برای فیلم ساز ، به وجود آمدن فضای ایده ال و بدون تنش است.وقتی کارگردان و فیلم نامه نویس با ترس و دلهره در اولین گام،بخواهد به دنبال ساخت اثرش برود،خودآگاه یا ناخودآگاه دچار بیماری خودسانسوری می شود.همان دردی که امروز سینمای ما بدان دچار شده است.وقتی کارگردانی که با پروانه نمایش فیلمش در جشنواره حضور پیدا می کند و به یکباره خبردار می شود که دچار ممیزی شده است،و دلیلش "تلخی و غمبار بودن فیلم" عنوان می شود ، دیگر به چه امیدی به دنبال ترسیم کردن ضعف های جامعه برود.اگر اهل مطالعه ی نشریات روزانه باشید به وفور تلخی ها را در بطن جامعه ی مدرن نمایمان می بینید.اگر هنرمند و اخص فیلم ساز،تصویرگر این نا هنجاری ها نباشد،پس چاره ی درمان را کجا باید جست؟بنابراین همین می شود که کارگردان ما به سمت سینمای سخیف و بی هویتی رو می آورد که فیلم هایش انگار هیچ ربطی به واقعیت امروزمان ندارد!

اما در جشنواره ی امسال ، شاهد ازدیاد فیلم هایی با مشخصه های واحد بودیم.فیلم هایی که می خواهند در یک زمان محدود 90 دقیقه ای یا کمتر یا بیشتر،فارغ از داستانی خطی ،دغدغه مند باشند.گویا کارگردانان جدا از تعریف کردن "قصه" به عنوان اصلی ترین عنصر "درام"،در پی جزییات روزمرگی اند.نوعی از سینما که اتفاقا از سخت ترین های آن هم هست. آدم های این فیلم ها،در زندگی شهری و بی هویت خود به دنبال راه حل بهتر می روند گو آنکه بدترین مسیر را انتخاب می کنند.بعضا دچار یاس و نومیدی می شوند و گاهی منجی (عشق،خانواده،دوست،شرایط اجتماعی یا ...) از راه می رسد و جلوی هدر رفتن و تباهی او را میگیرد و غالبا هم قادر به این کار نمی شود.ستون اصلی این فیلمها در برجسته شدن مشکلات شخصی قهرمان فیلم است که اسباب زحمتی می شود که او را زنجیروار به ورطه ی نابودی می کشاند.حال این می تواند به یک شوخی تبدیل شود و کمیک به پایان برسد و یا خصمانه و تراژیک.اما هرچه هست انگار موج جدیدی به راه افتاده است تا "کارگردانی سینمای ایران ،خود به یک پایان تراژیک ختم شود.امیدواریم این گونه نباشد.

 چاپ شده در هفته نامه  "ستاره صبح"

و همچنین سایت اختصاصی منتقدین    http://montaghed.ir/showGroup.asp?GroupID=5

گلدن گلوب:جایزه ای غرورآفرین

ذات هنر فی نفسه  ساده است.هر قدر در زیر وبم هنر کنکاش بیشتری شود بر بی آلایشی و سادگی اش مهر تایید زده می شود.انسان به عنوان پدیدآورنده هنر(بعد از خالق) همیشه بر اساس توانایی ها و خلاقیت های نهفته اش،سعی در بازآفرینی و یا آفرینش هنر،تلاش کرده است. در کشور ما سالیانی است بس دراز که هنرمندانی با الهام گرفتن از طبیعت پر راز،زیباترین گونه های فرهنگی را پدید آورده اند،اما در زمانه ی خود بر اثر کوته بینی ها و ناملایمات روزگار خویش،موانعی را برای تعالی خود بر سر راه  می گماردند.

اما بحث مهمی که این روزها نقل محافل و مجالس اعم از سیاسی،اقتصادی،ورزشی و...و مهمتر از همه توده های مردم است که باعث می شود در لابه لای معضلات و مشکلات فراوان کمی لبخند بزنیم،موضوع سینماست و البته قصه "جدایی". کم پیش میاید که در کشور ما مبحث هنر و مشخصه آنکه سینما این گونه  باعث نشاط جمعی شود و حتی کسانی که شاید خیلی هم اهل هنر هفتم نیستند را به این بهانه که نام ایران در مجامع بین المللی با افتخار برده می شود تحت تاثیر قرار دهد.

حال این اتفاق افتاده است و تمامی هم ندارد.کاندید شدن در بخش بهترین فیلم خارجی و هم چنین بهترین فیلم نامه بار دیگر امید هایمان را "سینمایی تر" کرد.نگارنده در این مقال بیشتر در پی آنست که سوال کند! در پی پاسخ باشد!سوال از این که چرا همه دل هایشان یکی نیست؟چرا بعضی هایمان به اصغر فرهادی حسادت می کنیم؟ مگر فرهادی ایرانی نیست و مگر فرزند این ملک نیست؟مگر غیر از این است که مسئولین همیشه شعارشان رشد و بالندگی جوانان این سرزمین در عرصه های داخلی و خارجی است؟مگر همه سرمایه و تلاش جز این است که  نام کشور در سراسر گیتی به نیکی برده شود؟به شعارهایمان مخصوصا در این 33 سال گذشته نگاه کنیم!چرا بعد از گذشت چند روز از اتفاق خجسته ی گلدن گلوب،هم چنان هیجانات کاذب بعضی ها فرو ننشسته و می خواهند به بهانه های به قول خودشان دلسوزانه  این اتفاق را تخطئه کنند.؟برای که دل می سوزانید؟مردم؟سری به کوچه بازار زده اید؟سری به شبکه های اجتماعی ؟بازخورد این جایزه و به تبع آن کاندیداتوری اسکار را هر ایرانی واقعی برای خود افتخاری می داند.

و اما سوالی از مسعود خان فراستی! همه کسانی که اهل سینما و پی گرفتن فیلم ها حداقل در ایران هستند و برنامه هفت را دنبال می کنند،شاید این نکته برایشان روشن شده باشد که فراستی بسیار به مباحث تئوریک سینما پایبند است و حاضر نیست به هیچ قیمتی ذره ای از آن عقب نشینی کند و حتی خلاقیت های کارگردانان جوان مان را که بعضا از روی خلاقیت کارهایی تلفیقی در نوع روایت و ژانر می کنند بر نمی تابد.و از آن مهمتر آنکه آقای فراستی بسیار به سینمای کلاسیک آن هم از نوع امریکایی اش علاقه دارد و اصلا یکی از انتقادهایی که موافق و مخالف به ایشان می کنند همین است که چرا از سینمای کلاسیک آمریکا فاصله نمیگیرد و پی در پی سینمای مدرن و پسا مدرن امروز را با آن مقایسه می کند وبعضا مع الفارق . فراستی در برنامه هفته گذشته خود   با همان لحن تخریبی و یکطرفانه خود چنان به فیلم "جدایی نادر از سیمین" تاخت که اصلا شک می کنیم که آیا نظرات خودش بود یا ...

ایشان در نشریه ی همشهری جوان گفته بودند "من از بابت ستاره ندادن و تایید نکردن این فیلم پوزش می خواهم" اما دیری نپایید که به یکباره آرای ایشان برمی گردد.

باری،از این دست پرسش ها بسیار است که خدارا شکر تا کنون جوابی هم (اگر داشته باشد) داده نشده است.اما اگر قرار است ما این همه در سال هزینه سینما کنیم و پول بیت المال در این راه صرف شود تا نتیجه ای به دست آید و موفقیتی را سبب شود،خوب این هم موفقیت. پس غایت  موفقیت در سینما کجاست؟مگر هزینه ی فوتبال نمی شود تا تیم ملی مان به جام جهانی برود؟مبالغ گزافی که در ورزش صرف می شود کجا بودجه سینما کجا؟ ولی اگر تیم ملی موفقیتی کسب می کند و به جام جهانی میرود از آن به عنوان حماسه ملی یاد می شود اما در سینما همه می شوند دشمن! اصلا قرار نیست که اینجا به اسکار مشروعیت ببخشیم و یا گلدن گلوب را بی ایراد معرفی کنیم. شکی نیست که سینمای هالیوود سوای از سرگرمی که مهمترین هدفش است،در پی نهادینه کردن گفتمان و فرهنگ آمریکاییست.که تا حد بسیاری موفق نیز بوده است.کما اینکه این کار را چنان با ظرافت و دقت انجام می دهند که در آثارشان به هیچ عنوان "شعار" جایی ندارد زیرا عنصر "سرگرمی" را مهمترین مولفه ساختاری سینمای خود می دانند.اما این چه دخلی به انتخابهایشان دارد.اگربدنه ی مدیریتی آنان پر از ابهام است که هست چرا از استقبال مردمان دنیا از این فیلم حرفی زده نمی شود؟ در اروپا و آمریکا این فیلم برای عوام به نمایش در آمد و در بعضی از کشورها در برخی از هفته ها هم در صدر پرفروش ها بود و هم رکوردار فروش.آیا مردم دنیا همه صهیونیست شده اند؟چه اشکال دارد که از تریبون آنان که در پی تحریم و منزوی کردن ایرانمان هستند ،روشنفکر متعهد وهنرمندی مانند فرهادی بالا برود و ندای صلح دهد.واقیت هویتیمان را بگوید.مگر غیر از این است که ما صلح طلبیم و علی رغم حق خواهیمان در پی جنگ و قیل و قال نیستیم.او از پدرش  نمی گوید از همسر وفادارش از مادرش از خانواده اش و اصلا از فیلم حرفی نمی زند.او ایرانی تر از خیلی هایمان است که از همه چیز نمی گوید و از مردم و کشورش در یک نبردگاه فرهنگی دفاع می کند.  ذره ای باید تامل کرد و به دور از هیجانات کاذب و چشمان بسته،به این فکر کرد که چقدر این فیلم ایرانی است؟چقدر با گفتمان فرهنگی و ارزشی ما جور در می آید.حضور نمادین قرآن و قسم خوردن های پی در پی و معتقدانه به آن تنها گوشه ای از این مصداق است.

به هر حال این فیلم هم قابل نقد است و انتقاد،مایه ی پیشرفت هنر.اما تخریب و تکفیر یک اثر هنری به علاوه توهین های سلحشورانه به کارگردان و دیگر عوامل،قطعا نه تنها بازدارنده است بلکه همان بلایی که بر سر امثال بیضایی و نادری وفرمان آرا و...آورد بر سر او هم می آورد.حال نیکوتر است قلب هایمان را صاف تر کنیم و منطق مان را راست تر و به امید اسکار بنشینیم و در انتظار.

در انتظار ندای صلح دیگری که فرهادی بر بام سن کوداک تیاتر به جهانیان خواهد داد.

چاپ شده در نشریه "ستاره صبح" ۱۰ بهمن ۹۰

*امیررضا جلالی*

 مهرشاد کارخانی کارگردان فیلم سینمایی «اکباتان» که در بخش خارج از مسابقه جشنواره فیلم فجر پذیرفته شده در یادداشتی انتقاد خود را نسبت به نحوه انتخاب فیلم‌های جشنواره اعلام کرد.

 «اکباتان» چهارمین فیلم کارخانی است که پیش از این سه فیلم دیگر او هم به بخش مسابقه جشنواره راه نیافته بودند.

متن یادداشت او به محمد خراعی دبیر سی‌امین جشنواره فیلم فجر به این شرح است:

«مفتخریم از اینکه شما دبیری جشنواره سی‌ام فجر را به عهده گرفته‌اید، و عزم خود را جزم کرده‌اید تا نظم نوینی را بعد از 30 سال به مرحله اجرا بگذارید...

آیا بعد از پایان این جشنواره شما و برنامه‌های ذهنی که با خود آورده‌اید باقی خواهید ماند؟ که بعد از این کل سینمای ایران به برنامه‌های نوین شما اقتدا کند، لابد این را هم می‌دانید که ما در سرزمینی غیر استاندارد زندگی می‌کنیم ‌و یک شبه نمی‌توان جشنواره‌ای را که 30 سال با بی‌نظمی و آشفتگی به حیاتش ادامه داده تغییر داد...

اگر بدانیم معیار بودن یک فیلم در بخش مسابقه و یا خارج از مسابقه چیست؟‌ آن وقت می‌توانم فیلم پنجم خود را براساس سلیقه مبهم و مشکوک هیئت انتخاب بسازم، تا به حال هر چهار فیلمی که ساخته‌ام به بهانه‌های گوناگون تبعید شده‌اند به بخش خارج از مسابقه، حالا دیگر مثل روز روشن است جشنواره فیلم فجر وحشت دارد فیلم‌های مرا در بخش مسابقه قرار دهد...

هم در رقابت نمی‌تواند جواب فیلمسازهای نور چشمی‌اش را بدهد، هم فرصت برای دیده شدن فیلم‌های خنثی بخش مسابقه کم می‌شود. چرا که فیلم‌هایم ساز مستقل می‌زنند، و در این آشفتگی سینمای امروز ایران فیلم مستقل ساختن، ‌اندیشه مستقل می‌خواهد و من حاضر نیستم نان را به نرخ روز بخورم، به قول امیر نادری نان را تو ... نزن بخور، او می‌گفت نمایش داده شدن درست و دقیق یک فیلم مهم‌تر از ساختن خود فیلم است، آن وقت اکثر فیلم‌هایی که امسال برای هیئت انتخاب نمایش داده شده‌اند، یا ناقص بوده، یا در مرحله‌ راف کات قرار داشته‌اند. آخر چگونه می‌توان یک فیلم را بدون صداگذاری و با دیالوگ‌های ناقص مورد انتخاب و داوری قرار داد.

باید بگویم هیئت انتخاب این دوره با همه تجربیاتشان فریب حرف‌های بلند پروازانه دبیر جوان جشنواره را خورده‌اند، و باید به این هئیت انتخاب تبریک گفت، و از آنها پرسید: واقعا شما در زندگی هفته‌ای چند فیلم تماشا می‌کنید،‌ آیا اگر هم تماشا می‌کنید، فیلم‌ها را ناقص و به شکل راف کات می‌بینید، ‌یعنی به صدا،‌ دیالوگ،‌ موسیقی آن توجه نمی‌کنید، راستی چقدر موسیقی را می‌شناسید؟

با سبک‌های هنری سینمای روز جهان چه اندازه آشنایی دارید،‌ آیا تفاوت خط مورب و موازی را در سینما می‌دانید، ‌می‌دانید که یک کلمه اگر نقطه‌اش عوض شود،‌ معنی‌اش عوض می‌شود،‌ اگر این‌ها را می‌دانستید نباید گول حرف‌های یک دبیر بی‌تجربه را می‌خوردید، آیا همه فستیوال‌های درجه یک جهان هم فیلم‌ها را اینگونه در مرحله راف کات انتخاب می‌کنند؟

هرچند شخصا سال‌هاست که جشنواره فیلم فجر اعتبارش را برایم از دست داده است، ولیکن به درخواست و احترام تهیه کننده و دیده شدن زحمت عوامل فیلم توانستیم یک نسخه ناقص و راف‌کات از فیلم «اکباتان» به دفتر جشنواره برسانیم.

باید از دبیر جشنواره که دم از نظم انضباط می‌زند سئوال کرد: ‌چرا نباید یک نفر به عنوان نماینده فیلم به هنگام نمایش حضور داشته باشد. تا فیلم به شکل درست و حرفه‌‌ای روی پرده به هیئت انتخاب نشان داده شود، واقعا اگر اشکالی فنی به هنگام نمایش در دستگاه پخش به وجود بیاید، چه می‌شود؟ چه کسی جوابگو است؟ ‌واضح است که حس و حال هیئت انتخاب نسبت به آن فیلم به هم می‌ریزد و فیلم در جا می‌سوزد...

این بی‌نظمی دیگر در جشنواره فیلم فجر عادی شده است، حضور مهمانان متفرقه در افتتاحیه و اختتامیه، پخش ناعادلانه کارت‌ها و بلیت‌ها مهمان،‌ دیر رسیدن همیشگی بولتن پر غلط جشنواره،‌ نمایش نامناسب و خرابی آپارات سالن‌ها.... در این سال‌ها آداب حرفه‌ای در جشنواره فیلم فجر به کلی فراموش شده و حتی هیئت انتخاب بازیچه‌ای هستند تنها برای برگزار شدن یک جشنواره ضعیف و غیربین‌المللی.

جشنواره فیلم فجر با تمام باند بازی‌اش اگر شهامت دارد همه فیلم‌های بخش‌های مختلف را به داوری و انتخاب مردم بگذارد نه فقط بخش مسابقه را، تماشاچیان و منتقدان سینما می‌توانند بهترین داوران جشنواره باشند...

«اکباتان» را با اقتباس از فیلم «فرار از تله» زنده یاد جلال مقدم ساخته‌ام، و با سرمایه کاملا‌ شخصی تهیه کننده بخش خصوصی و همت گروهی از سینماگران صاحب‌فکر که با علاقه و دلسوزانه تلاش کردند این فیلم به سرانجام برسد.

باید از هیئت انتخاب این دوره از جشنواره و دبیر آن پرسید آیا فیلم «فرار از تله» را دیده‌اند که البته می‌دانم آقای طوسی و نعمت‌اله این فیلم را خوب دیده‌اند و جلال مقدم را خوب می‌شناسند، ولی دیگر اعضای هیئت انتخاب شاید اسم این فیلم را هم یادشان نباشد، و حتی یک سکانس از فیلم را هم بیاد نیاورند.

اما همه منتقدان جدی سینما «فرار از تله» را بارها دیده‌اند و می‌دانند که این فیلم جز چند فیلم برتر تاریخ سینمای ایران است و می‌دانند جلال مقدم کی بود و برای سینمای پیشرو ایران چه کرد... جلال مقدم در زمان حیاتش به خصوص در روزهای آخر زندگی‌اش قدر ندید.»

انحلال را به راي بگذاريد

کمال تبريزي

اقدام بسيار، بسيار شجاعانه و اصرار و پايمردي مجدانه ان عاليجناب مبني بر بستن و انحلال خانه سينما، عملي ستودني و در خور تحسين است که ما بدان افتخار و مباهات مي کنيم. اين عمل هوشمندانه در آستانه دهه فجر و بزرگترين رخداد فرهنگي و هنري کشور که بناست نيرو و توان مضاعفي به اهالي نااهل سينما تزريق نمايد، حکايت از درايت ذاتي جنابعالي دارد. انجام اين عمل بغايت بهنگام نام جنابعالي را در تاريخ و هنر کشور ثبت خواهد کرد.

باور و اميد داريم که جنابعالي به پاره اي از شايعاتي که سالهاست سينماگران مي گويند توجه نفرمائيد؛ درددلهاي كهنه اي مثل اينکه:
«دشمن اصلي فرهنگ ما، سينماي امريکاست که ارزش هاي ما را نشانه رفته و سيطره جهاني آن دمار از روزگار سينماي ملي ما درآورده است»

يا اينکه:
«ماهواره ها اساس و بنيان خانواده ها را هدف گرفته و از صبح تا شام بدن نيمه برهنه زنان را درون خانواده هاي مسلمان به نمايش مي گذارد»

يا اينكه:
«رسانه هاي غربي در اقداماتي هماهنگ حلقه محاصره اقتصادي و فرهنگي را هر لحظه بر انقلاب و ملت ايران تنگ تر مي کنند باور ننموده و بدانيد»

شما وقتتان را صرف گوش دادن به اين حرفهاي بي اساس نفرماييد شما كارهاي مهمتري مثل انحلال خانه سينما داريد. اين قبيل توهمات از ذهن بيمار اهل سينما برمي آيد و جنابعالي باکياست تر از آن هستيد که فريب اين اقوال غيرواقعي را بخوريد.

جنابعالي به فراست و درايت شايسته و درخور شان يک وزير فرهنگي دريافته ايد که «دشمن اصلي» را شناسائي و گريبان او را بگيريد و قطعاً اين دشمن اصلي کسي نيست جز سينماي ايران و اهالي فاسق و فاجر آن، لذا اقدامات ارزشمند آن عاليجناب در کشف و انحلال لانه فسادي بنام خانه سينما عملي ستودني و درخور تحسين و قدرداني است.

تقاضاي عاجزانه از درگاه آن عاليجناب داريم تا ريشه کردن جرثومه سينما از پاي ننشسته و تا تمامي دست و پاي اين اژدهاي مخوف را قطع نکرده ايد خستگي و ملال بر شما غلبه ننمايد.

در همين راستا پيشنهادهايي تکميلي به شرف عرض مي رساند با اين اميد که مسموع و بکار بسته شود.
۱- پس از انحلال خانه سينما، اهالي آنرا به سه دسته تقسيم نموده پاره اي را نفي بلد و تبعيد، پاره اي را با قهوه قجري به ديار باقي و پاره ديگر را در جرايد و نشريات افشاء و رسوا نمائيد. ناگفته نماند تني چند از اهالي منتسب به سينما که اينروزها خالصانه و بي هيچ چشم داشتي سياست و برنامه هاي جنابعالي را محکمتر و قاطع تر از شما بيان مي کنند حسابشان را از اين جماعت جدا نموده ضمن استخدام رسمي آنان، مراتب فضل و کمال آنان را با اعطاي دکتراي افتخاري پاس بداريد(لطفا فدوي فراموش نشود)

۲- نظر به تعطيلي قريب الوقوع سالن هاي سينما، جنابعالي پيش قدم شده و در اقدامي نمادين و با استعانت از اهرم شوراي فرهنگ عمومي تعدادي از سالن هاي سينما را هرچه سريعتر تخريب و بجاي آن عماراتي نوساز جهت کمبود فضائي اداري وزارت ارشاد تأسيس نمائيد.

۳- دستور تسريع در توقف فيلم هاي در حال توليد از ديگر اقدامات ضروري است، در دستور توقف اين فيلم ها لطفا آيه مبارکه استرجاع فراموش نشود.

۴- تخريب و تغيير کاربري موزه سينما که در اين ساليان مبادرت به جمع آوري و نگهداري آلات و ادوات اين سينماي فاسد گرفته و آنها را بنام جوايز و افتخارات بنمايش عموم گذاشته و مي گذارد از ديگر اقدامات بايسته اي است که عاجلاً بايد در دستور کار قرار گيرد ضمناً مکان اين موزه از هر حيث مناسب انتقال بخش بايگاني راکد آن وزارتخانه مي باشد.

۵- قطعه هنرمندان در بهشت زهرا از ديگر اماکني است که ممکن است در آينده توسط اهالي فاسد اين سينما مورد سوء استفاده قرار گيرد(مرده آنها از زنده اشان خطرناک تر است)

لذا دستور تخريب و تسطيح مکان مزبور و محو سنگ مزار آنان از جمله اقدامات ضروري و تکميلي مي باشد.
بار ديگر فرصت را مغتنم شمرده، شم والاي دشمن شناسي آن عاليجناب را در آستانه شرايط حساس کنوني تبريک گفته، شب و روز از داشتن وزيري بدين مرتبت از غايت و هوش بر خود باليده و از درگاه خداوند شاکر سپاسگزاريم.

عمرتان طولاني، دولتتان پايدار و مستدام باشد. آمين
* رئيس شوراي عالي داوري خانه ي سينماي ايران

بگذريم... نه! نگذريم
حميد جعفري:روزنامه‌نگار هستم و عضو «خانه‌سينما»! اهالي سينما چه آنها كه بي‌خانمان مي‌شوند (اميدواريم نشوند) و چه آنها كه در اين سرا عضو نيستند، عذرپذير باشند كه يك روزنامه‌نگار به عضويت صوري «خانه‌سينما» درآمده است. جشن چهاردهم «خانه‌سينما» وقتي در ميان زرق و برق آن همه شور و نور هر سينماگري پشت تريبون مي‌ايستاد، مي‌گفت فلاني هستم يك عضو «خانه‌سينما»، چنان آهي در دل مي‌كشيدم كه اي كاش انجمن صنفي روزنامه‌نگاران هم و... از آن روز با خيال خوش و حضور در جشن «خانه‌سينما» اين جمله را مدام با خود تكرار مي‌كنم: «حميد جعفري هستم يك روزنامه‌نگار و عضو «خانه‌سينما»!
هر چند... اما دست‌كم چشم‌مان به چراغ روشن «خانه‌سينما» روشن بود. آخر خانه است و ماوا و ايمن‌گاه. حالا اين روزها فارغ از هر خاطره ناخوشايندي، خبر از انحلال نهاد صنفي ديگري به گوش مي‌رسد. البته شايد تا اين لحظه كه شما خواننده عزيز اين سطور را مي‌خوانيد «خانه‌سينما» منحل نشده باشد، شايد هم ... بگذريم... نه! نگذريم آنچه در ادامه مي‌آيد آرا و نظرات هنرمندان و بازيگراني است كه نظاره‌گر ماجراي كش و قوس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و «خانه‌سينما»‌يشان بوده‌اند و البته دلسوز... .

داوود رشيدي كارگردان و بازيگر
از ابتداي تاسيس «خانه‌سينما» عضو اين نهاد بوده‌ام و از اتفاقاتي كه افتاده ناراحتم. اميدوارم اين اتفاق به پاياني شوم منتهي نشود و بين معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و «خانه‌سينما» تعامل ايجاد شود. «خانه‌سينما» يكي از تشكل‌هاي نمونه مردمي بوده و هست كه اعضاي آن، اين نهاد را اداره مي‌كردند؛ چنين اجتماعي دلپذير بوده و هست. اين نهاد هرگز منشاء درگيري با هيچ نهاد ديگري نبوده و دغدغه‌اش سينماي اين مملكت است. ديروز جلساتي در «خانه‌سينما» برگزار شد. ما از اين نهاد حمايت خواهيم كرد. اميدوارم معاونت سينمايي كمك كند تا ماجرا ختم به خير شود، چراكه دغدغه هر دو نهاد يكي دولتي و يكي مردمي سينماي ايران است كه از نمايندگان آبروي ايران در جهان بوده است.

داريوش مهرجويي كارگردان
«خانه‌سينما» يك نهاد سمبليك بود اما انحلال آن اتفاق خوبي نيست.

رضا كيانيان بازيگر
از طريق رسانه‌ها پيگير ماجراي «خانه‌سينما» هستم. تعجب مي‌كنم از اينكه وقتي سينماگران خانه‌اي دارند و اعضاي «خانه‌سينما» حق و حقوقي با عضويت در آن دارند، وزارت فرهنگ و ارشاد چه مشكلي با «خانه‌سينما» دارد؟ وجود «خانه‌سينما» به نفع وزارت فرهنگ و ارشاد است. وزير فرهنگ و ارشاد زماني وزير است كه هنرمندان حضور داشته باشند. وقتي هنرمندي وجود نداشته باشد، وزير چگونه مي‌تواند باشد. اين درحالي است كه وزير بايد از «خانه‌سينما» حمايت كند ولي فقط مي‌گويند اين نهاد غيرقانوني است؛ نمي‌گويند مشكل غيرقانوني‌بودنش چيست يا حتي نمي‌گويند شكل قانوني خانه‌سينما چگونه بايد باشد. اميدوارم اين اتفاق نيفتد. چراكه وجود «خانه‌سينما» به وزارت فرهنگ و ارشاد كمك مي‌كند.

همايون اسعديان كارگردان
متاسفانه رفتاري غيرمنطقي صورت گرفته است كه اميدوارم تعقلي در آن ايجاد شود. لج و لجبازي‌اي صورت گرفته كه منجر به رفتاري غيرقانوني شده است و همان‌طور كه گفته شد، منطقي نيست و نه اعتباري براي مسوولان خواهد داشت چراكه اين رفتارها ثبت خواهد شد و بعدها نقطه درخشاني در كارنامه مسوولان نخواهد بود البته در اين ميان بوده‌اند سينماگراني كه با خط‌دادن‌هاي اشتباه، لطمه‌اي جبران‌ناپذير به سينماي ايران زده‌اند. باز هم اميدوارم مسوولان سعه‌صدر داشته باشند.

عليرضا خمسه بازيگر
اين روزها صحبت شيطنت‌هاي آمريكا در خليج‌فارس است و اينكه قرار است تنگه‌هرمز بسته شود. درحالي كه هنوز تنگه‌هرمز بسته نشده، وزير ارشاد تصميم گرفته است به جاي تنگه‌هرمز «خانه‌سينما» را ببندد. اينكه چه ارتباطي بين بستن «خانه‌سينما» و تنگه‌هرمز است و همزماني اين ماجراها را اي‌كاش بيشتر توضيح دهند.

بهاره رهنما بازيگر
با توجه به اينكه فارغ‌التحصيل حقوق هستم و نظر حقوقدانان و وكلاي «خانه‌سينما» اعلام انحلال اين نهاد صنفي برخلاف قانون و غيرقانوني است، واقعيت اين است كه با وجود «خانه‌سينما»، احساس تعلق، همبستگي ميان اهالي سينما وجود دارد و داشته اما اگر اين نهاد صنفي منحل شود بايد گفت به ايستگاه تعطيلي سينما رسيده‌ايم.